Tweede kamer stemt in met Invoeringswet Omgevingswet

De Tweede Kamer heeft ingestemd met de Invoeringswet van de Omgevingswet. Dit is een belangrijke mijlpaal op weg naar inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2021. Bij de behandeling in de Tweede Kamer zijn naar aanleiding van ingediende amendementen, nog enkele wijzigingen doorgevoerd in de Invoeringswet. Deze wijzigingen hebben betrekking op de onderwerpen:

  • Nadeelcompensatie
  • Participatie
  • Positie van de gemeenteraad bij bepaalde procedures.

Wat regelt de Invoeringswet?

De Invoeringswet van de Omgevingswet regelt een soepele overgang van de bestaande naar de nieuwe wetgeving op het gebied van de fysieke leefomgeving. Zo zorgt de Invoeringswet voor de technische wijzigingen van bestaande wetten, namelijk het intrekken en aanpassen van wetten, die deels of geheel door de Omgevingswet worden vervangen. Ook is er bijzonder overgangsrecht in de Invoeringswet opgenomen. De wet regelt bijvoorbeeld de rechtsgeldigheid van bestaande vergunningen en al lopende procedures. U hoeft dus geen nieuwe vergunning aan te vragen voor zaken waar u al een vergunning voor hebt. Tot slot wordt via de wet een aantal nieuwe onderwerpen aan de Omgevingswet toegevoegd. Hieronder gaan wij in op een aantal van die nieuwe onderwerpen.

Vergunning voor bouwen

De bestaande vergunning voor bouwen wordt gesplitst in een bouwtechnische vergunning (voldoet het bouwwerk aan de noodzakelijke technische eisen) en een ruimtelijke vergunning (past het bouwwerk op de locatie). Gemeenten krijgen hierbij meer vrijheid om te bepalen voor welk type bouwwerken een ruimtelijke vergunning nodig is. Daardoor kan het aantal aanvragen voor bouwvergunningen worden teruggebracht. Dat scheelt burgers en bedrijven veel geld.

Digitaal Stelsel Omgevingswet

De Invoeringswet bevat de juridische basis voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Burgers en bedrijven kunnen straks via één digitaal loket vergunningen aanvragen, meldingen doen en zien welke regels op een locatie van toepassing zijn.

Nadeelcompensatie

De Tweede Kamer heeft ook ingestemd met de regeling voor nadeelcompensatie. Dat is de vergoeding van schade die burgers en ondernemers ondervinden door een overheidsbesluit. Bijvoorbeeld wanneer de gemeente instemt met de bouw van een flat die het uitzicht belemmert. De hoogte van de schade wordt straks bepaald op het moment dat er ook echt gebouwd gaat worden. Want dan kan de schade het best worden berekend. De Tweede Kamer heeft daarbij ook beslist dat een deel van de schade voor eigen rekening van bestaande huiseigenaren en bedrijven komt. Dat deel wordt vastgesteld op 4% van de waarde van een onroerende zaak of woning als gevolg van de nieuwe activiteit. Dat is lager dan was voorgesteld door de regering. In het wetsvoorstel was het percentage dat voor eigen rekening kwam nog gesteld op 5%. Dit percentage was gebaseerd op de bestaande praktijk.

Participatie

De Omgevingswet stimuleert het op tijd betrekken van belanghebbenden door initiatiefnemers bij de voorbereiding van bijvoorbeeld bouwplannen door daar bij de aanvraag van hun vergunning gegevens over te vragen. Of dat voldoende is om ervoor te zorgen dat participatie ook echt plaatsvindt, was een belangrijk onderwerp van gesprek in de Tweede Kamer. Uiteindelijk bleek de meerderheid van de Tweede Kamer van mening dat de regeling over participatie te vrijblijvend was geformuleerd. Dit heeft ertoe geleid dat een door de Kamer voorgestelde wijziging van het wetsvoorstel is aangenomen. De gemeenteraad krijgt de bevoegdheid gevallen aan te wijzen waarin participatie verplicht is voor initiatiefnemers. Het gaat dan om vergunningaanvragen voor initiatieven die niet passen binnen de regels uit het omgevingsplan (de opvolger van het nu bestaande bestemmingsplan). Voordat deze vergunningaanvragen kunnen worden ingediend moet er participatie plaatsvinden. Participatie kan dus in sommige gevallen verplicht worden gesteld door de gemeente.

Positie van de gemeenteraad

De positie van de gemeenteraad bij afwijkingen van het omgevingsplan is door een wijziging van de Tweede kamer versterkt. Uitgangspunt blijft dat het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeenteraad vraagt in vooraf door de gemeenteraad aangewezen gevallen. De wijziging leidt ertoe dat de gemeenteraad buitenplanse vergunningen kan aanwijzen waarover de gemeenteraad een advies kan geven, dat burgemeester en wethouders moeten volgen bij hun beslissing. Deze wijziging versterkt de positie van de gemeenteraad bij de omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, waarbij eveneens het belang van de voortgang van de procedure voldoende wordt geborgd. Van belang daarvoor is dat de raad kan ingrijpen en een doorslaggevende stem heeft waar hij dat nodig acht, maar er geen expliciet raadsbesluit nodig is in de gevallen waarin de raad zich met een aanvraag kan verenigen.

Voorbereiding van besluiten

De Tweede Kamer heeft daarnaast bepaald dat gemeenten de mogelijkheid krijgen om de uitgebreide voorbereidingsprocedure toe te passen. Het gaat dan om vergunningen voor afwijkingen van het omgevingsplan met grote gevolgen voor de fysieke leefomgeving en veel belanghebbenden. Dat betekent dat ze niet acht weken, maar zes maanden de tijd hebben om de vergunningverlening voor te bereiden. Dit vormt een toevoeging aan de wet om de gemeente meer keuzemogelijkheden te geven om de procedure te volgen die het best past bij een specifieke vergunningaanvraag.

 

Benieuwd naar onze visie en aanpak? Neem dan gerust contact op met Frank van der Putten op 06 – 10 20 87 74 of per mail frankvanderputten@accentadviseurs.nl

Meer nieuws

Nooit een nieuwsbericht missen?

We houden u graag op de hoogte. Meld u aan en ontvang het laatste nieuws van Accent adviseurs via email.

Accent adviseurs voor goed

het antwoord op omgevingsvraagstukken